സാഹിത്യവാരഫലം 1989 12 31 - Revision history

Rahul.ts.brahma: /* ഇതാണ് വിധി */

2014-12-20T15:24:34Z

‎ഇതാണ് വിധി

Rahul.ts.brahma: /* നെറൂദ, ലോറന്‍സ്, അനിതാദേശായി */

2014-12-20T15:20:16Z

‎നെറൂദ, ലോറന്‍സ്, അനിതാദേശായി

Rahul.ts.brahma at 15:16, 20 December 2014

2014-12-20T15:16:13Z

Cvr: Created page with "{{MKN/SV}} Category:മലയാളം Category:എം കൃഷ്ണന്‍ നായര്‍ Category:സാഹിത്യവാരഫലം Category:ക..."

2014-06-14T10:15:16Z

Created page with "{{MKN/SV}} Category:മലയാളം Category:എം കൃഷ്ണന്‍ നായര്‍ Category:സാഹിത്യവാരഫലം Category:ക..."

Show changes

@@ Line 55: / Line 55: @@
 ==ഇതാണ് വിധി==
-അദ്ദേഹത്തെ എനിക്കു സുഹൃത്തെന്ന് വിളിക്കാന്‍ വയ്യ. എന്നെക്കാള്‍ പത്തുവയസ്സെങ്കിലും കൂടുതലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. എന്നും വൈകുന്നേരം ഞങ്ങള്‍ കാണും. കുറെനേരം സംസാരിക്കും. പിരിയും. അങ്ങനെയിരിക്കെ ഞാന്‍ തിരുവനന്തപുരം വിട്ടു വടക്കേയിന്ത്യയില്‍ പോയി താമസിച്ചു കുറെക്കാലം. തിരിച്ചെത്തിയതിനുശേഷം ഒരു ദിവസം വൈകുന്നേരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടില്‍ച്ചെന്നു ഡോര്‍ബെല്‍ അമര്‍ത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹധര്‍മ്മിണി വാതില്‍ തുറന്നുവന്നിട്ട് &lsquo;ഇരിക്കൂ&rsquo; എന്നു പറഞ്ഞു. &lsquo;ചേട്ടനില്ലേ?&rsquo; എന്നു ഞാന്‍ ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അവര്‍ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു: &ldquo;ഏഴുമാസം മുന്‍പ് മരിച്ചു&rdquo; എന്ന് കഷ്ടിച്ചു പറഞ്ഞൊപ്പിച്ചു. ഞാന്‍ രണ്ടുമിനിററുനേരം മിണ്ടാതിരുന്നിട്ട് റോഡിലേക്കു പോന്നു.
+അദ്ദേഹത്തെ എനിക്കു സുഹൃത്തെന്ന് വിളിക്കാന്‍ വയ്യ. എന്നെക്കാള്‍ പത്തുവയസ്സെങ്കിലും കൂടുതലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. എന്നും വൈകുന്നേരം ഞങ്ങള്‍ കാണും. കുറെനേരം സംസാരിക്കും. പിരിയും. അങ്ങനെയിരിക്കെ ഞാന്‍ തിരുവനന്തപുരം വിട്ടു വടക്കേയിന്ത്യയില്‍ പോയി താമസിച്ചു കുറെക്കാലം. തിരിച്ചെത്തിയതിനുശേഷം ഒരു ദിവസം വൈകുന്നേരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടില്‍ച്ചെന്നു ഡോര്‍ബെല്‍ അമര്‍ത്തി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹധര്‍മ്മിണി വാതില്‍ തുറന്നുവന്നിട്ട് &lsquo;ഇരിക്കൂ&rsquo; എന്നു പറഞ്ഞു. &lsquo;ചേട്ടനില്ലേ?&rsquo; എന്നു ഞാന്‍ ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അവര്‍ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു: &ldquo;ഏഴുമാസം മുന്‍പ് മരിച്ചു&rdquo; എന്ന് കഷ്ടിച്ചു പറഞ്ഞൊപ്പിച്ചു. ഞാന്‍ രണ്ടുമിനിറ്റുനേരം മിണ്ടാതിരുന്നിട്ട് റോഡിലേക്കു പോന്നു.
-യുഗോയുടെ &ldquo;പാവങ്ങള്‍&rdquo; എന്ന നോവലിലെ ഒരു രംഗം. ഷാങ് വല്‍ ഷാങ് കന്യാസ്ത്രീമഠത്തില്‍നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയാണ്. ഒരന്തേവാസിയുടെ ശവം മഠത്തിനകത്തു സംസ്കരിക്കണം കന്യാസ്ത്രീകള്‍ക്ക്. അതു നിയമത്തിന് എതിരായതുകൊണ്ട് ശവമകത്തുണ്ട് എന്ന മട്ടില്‍ ഒരൊഴിഞ്ഞ ശവപ്പെട്ടി കൊണ്ടുപോയി പോതുശ്മശാനത്തില്‍ അടക്കാമെന്ന് മഠത്തിലെ ജോലിക്കാരന്‍ സമ്മതിച്ചു. മഠത്തിനകത്ത് അകപ്പെട്ടുപോയ ഷാങ് വല്‍ ഷാങ്ങിന് അവിടെനിന്നു രക്ഷപ്പെടാന്‍ അതുതന്നെ മാര്‍ഗ്ഗം. ഒഴിഞ്ഞ ശവപ്പെട്ടിയില്‍ അയാള്‍ കയറിക്കിടക്കും. ശ്മശാനത്തു ചെല്ലുമ്പോള്‍ രക്ഷപ്പെടാം. ജോലിക്കാരന്റെ ഉപകര്‍ത്താവാണ് ഷാല്‍വങ് ഷാങ്. അതിനാല്‍ അയാളുടെ നിര്‍ദ്ദേശം ജോലിക്കാരന് അംഗീകരിക്കാതിരിക്കാന്‍ വയ്യ. ശ്മശാനത്തിലെത്തിയാല്‍ പിന്നെ എല്ലാം എളുപ്പമാണ്. അവിടത്തെ സൂക്ഷിപ്പുകാരന്‍ മഠത്തിലെ ജോലിക്കാരന്റെ കൂട്ടുകാരനാണ്. കുടിക്കാന്‍ പണം കൊടുത്താല്‍ അയാള്‍ പൊയ്ക്കൊള്ളും. ശവപ്പെട്ടി ശ്മശാനത്തിലെത്തി. പക്ഷേ, ദൗര്‍ഭാഗ്യം നോക്കു. ജോലിക്കാരന്‍ അന്നുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരുത്തന്‍ സൂക്ഷിപ്പുകാരനായി അവിടെ നില്ക്കുന്നു. ഞെട്ടിക്കൊണ്ട് മഠത്തിലെ ജോലിക്കാരന്‍ മറ്റേയാളെവിടെ എന്നു ചോദിച്ചു. മറുപടി He is dead. അതു സാദ്ധ്യമല്ലല്ലോ എന്ന് ജോലിക്കാരന്‍ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ ശവക്കുഴി മൂടുന്നവന്‍ കൂടിയായ സൂക്ഷിപ്പുകാരന്‍ അറിയിച്ചു. After Napoleon, Louis XVIII. After Mestinne, Gribier. Peasant my name is Gribier (Page 466. Les Miserables &mdash; Modern Library Edition).
+യുഗോയുടെ &ldquo;പാവങ്ങള്‍&rdquo; എന്ന നോവലിലെ ഒരു രംഗം. ഷാങ് വല്‍ ഷാങ് കന്യാസ്ത്രീമഠത്തില്‍നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുകയാണ്. ഒരന്തേവാസിയുടെ ശവം മഠത്തിനകത്തു സംസ്കരിക്കണം കന്യാസ്ത്രീകള്‍ക്ക്. അതു നിയമത്തിന് എതിരായതുകൊണ്ട് ശവമകത്തുണ്ട് എന്ന മട്ടില്‍ ഒരൊഴിഞ്ഞ ശവപ്പെട്ടി കൊണ്ടുപോയി പോതുശ്മശാനത്തില്‍ അടക്കാമെന്ന് മഠത്തിലെ ജോലിക്കാരന്‍ സമ്മതിച്ചു. മഠത്തിനകത്ത് അകപ്പെട്ടുപോയ ഷാങ് വല്‍ ഷാങ്ങിന് അവിടെനിന്നു രക്ഷപ്പെടാന്‍ അതുതന്നെ മാര്‍ഗ്ഗം. ഒഴിഞ്ഞ ശവപ്പെട്ടിയില്‍ അയാള്‍ കയറിക്കിടക്കും. ശ്മശാനത്തു ചെല്ലുമ്പോള്‍ രക്ഷപ്പെടാം. ജോലിക്കാരന്റെ ഉപകര്‍ത്താവാണ് ഷാല്‍വങ് ഷാങ്. അതിനാല്‍ അയാളുടെ നിര്‍ദ്ദേശം ജോലിക്കാരന് അംഗീകരിക്കാതിരിക്കാന്‍ വയ്യ. ശ്മശാനത്തിലെത്തിയാല്‍ പിന്നെ എല്ലാം എളുപ്പമാണ്. അവിടത്തെ സൂക്ഷിപ്പുകാരന്‍ മഠത്തിലെ ജോലിക്കാരന്റെ കൂട്ടുകാരനാണ്. കുടിക്കാന്‍ പണം കൊടുത്താല്‍ അയാള്‍ പൊയ്ക്കൊള്ളും. ശവപ്പെട്ടി ശ്മശാനത്തിലെത്തി. പക്ഷേ, ദൗര്‍ഭാഗ്യം നോക്കു. ജോലിക്കാരന്‍ അന്നുവരെ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത ഒരുത്തന്‍ സൂക്ഷിപ്പുകാരനായി അവിടെ നിൽക്കുന്നു. ഞെട്ടിക്കൊണ്ട് മഠത്തിലെ ജോലിക്കാരന്‍ മറ്റേയാളെവിടെ എന്നു ചോദിച്ചു. മറുപടി He is dead. അതു സാദ്ധ്യമല്ലല്ലോ എന്ന് ജോലിക്കാരന്‍ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ ശവക്കുഴി മൂടുന്നവന്‍ കൂടിയായ സൂക്ഷിപ്പുകാരന്‍ അറിയിച്ചു. After Napoleon, Louis XVIII. After Mestinne, Gribier. Peasant my name is Gribier (Page 466. Les Miserables &mdash; Modern Library Edition).
 ഇതൊക്കെയാണ് വിധിയെന്നു പറയുന്നത്. ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വൊള്‍തേര്‍ എഴുതിയത് എന്താണെന്നറിയുന്നതു രസകരമാണ്.
-&ldquo;മണ്ടന്മാര്‍ പറയും: &lsquo;എന്റെ ഡോക്ടര്‍ എന്റെ അമ്മായിയെ മാരകമായ രോഗത്തില്‍ നിന്നു രക്ഷിച്ചു. പത്തുവര്‍ഷംകൂടി ജീവിച്ചിരിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം അവരെ സഹായിച്ചു.&rsquo; മററു മണ്ടന്മാര്‍ പറയും: &lsquo;ബുദ്ധിയുള്ളവര്‍ സ്വന്തം വിധി സൃഷ്ടിക്കുന്നു.&rsquo;&hellip; ഡോക്ടര്‍ ഏതു നഗരത്തിലായിരുന്നുവോ അവിടെത്തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് ആയിരുന്നേ മതിയാകൂ. നിങ്ങളുടെ അമ്മായിക്ക് അദ്ദേഹത്തെത്തന്നെ ആളയച്ച് വിളിക്കേണ്ടിവരും. മരുന്നുകള്‍ കൊടുത്ത് അദ്ദേഹം അവരെ ചികിത്സിച്ചു രോഗം ഭേദപ്പെടുത്തും.&rdquo;
+&ldquo;മണ്ടന്മാര്‍ പറയും: &lsquo;എന്റെ ഡോക്ടര്‍ എന്റെ അമ്മായിയെ മാരകമായ രോഗത്തില്‍ നിന്നു രക്ഷിച്ചു. പത്തുവര്‍ഷംകൂടി ജീവിച്ചിരിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം അവരെ സഹായിച്ചു.&rsquo; മറ്റു മണ്ടന്മാര്‍ പറയും: &lsquo;ബുദ്ധിയുള്ളവര്‍ സ്വന്തം വിധി സൃഷ്ടിക്കുന്നു.&rsquo;&hellip; ഡോക്ടര്‍ ഏതു നഗരത്തിലായിരുന്നുവോ അവിടെത്തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് ആയിരുന്നേ മതിയാകൂ. നിങ്ങളുടെ അമ്മായിക്ക് അദ്ദേഹത്തെത്തന്നെ ആളയച്ച് വിളിക്കേണ്ടിവരും. മരുന്നുകള്‍ കൊടുത്ത് അദ്ദേഹം അവരെ ചികിത്സിച്ചു രോഗം ഭേദപ്പെടുത്തും.&rdquo;
-&ldquo;ക്രോംവെല്ലിനെ നേരത്തേ കൊന്നിരുന്നെങ്കില്‍ ചാള്‍സ് ഒന്നാമന്റെ തല മുറിച്ചുകളയുമായിരുന്നില്ല എന്നും അദ്ദേഹം വളരെക്കാലം ജിവിച്ചിരുന്ന് സ്വന്തം കിടക്കയില്‍ കിടന്നു മരിക്കുമായിരുന്നു എന്നും പറയുന്ന രാജ്യതന്ത്രജ്ഞന്മാരുണ്ട്. ശരി. ഇംഗ്ളണ്ട് മുഴുവനും സമുദ്രത്തില്‍ മുങ്ങിപ്പോയിരുന്നെങ്കില്‍ ഇ രാജാവ് നിഗ്രഹിക്കപ്പെടുകില്ലായിരുന്നു എന്നും അവര്‍ പറഞ്ഞേക്കും.&rdquo;
+&ldquo;ക്രോംവെല്ലിനെ നേരത്തേ കൊന്നിരുന്നെങ്കില്‍ ചാള്‍സ് ഒന്നാമന്റെ തല മുറിച്ചുകളയുമായിരുന്നില്ല എന്നും അദ്ദേഹം വളരെക്കാലം ജിവിച്ചിരുന്ന് സ്വന്തം കിടക്കയില്‍ കിടന്നു മരിക്കുമായിരുന്നു എന്നും പറയുന്ന രാജ്യതന്ത്രജ്ഞന്മാരുണ്ട്. ശരി. ഇംഗ്ലണ്ട് മുഴുവനും സമുദ്രത്തില്‍ മുങ്ങിപ്പോയിരുന്നെങ്കില്‍ ഇ രാജാവ് നിഗ്രഹിക്കപ്പെടുകില്ലായിരുന്നു എന്നും അവര്‍ പറഞ്ഞേക്കും.&rdquo;
-വിധിയുടെ അലംഘനീയാവസ്ഥയിലേക്കു കൈചൂണ്ടുകയാണ് വൊള്‍തേര്‍. ഈ യാദൃച്ഛികതയെ അല്ലെങ്കില്‍ വിധിയെ മനോഹരമായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഒരു ചെറുകഥയുണ്ട് മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പില്‍. അഷ്ടമൂര്‍ത്തിയുടെ &lsquo;ആര്‍ദ്ധവിരാമം&rsquo;. കഥയുടെ സംഗ്രഹം നല്‌കുക എന്ന കലാഹിംസയ്ക്ക് ഞാന്‍ മുതിരുന്നില്ല. മനുഷ്യമനസ്സിന്റെ പരിമിതികള്‍ സൂചിപ്പിച്ച് വിധിയെന്ന സാര്‍വലൗകികസത്യത്തെ സ്ഫുടീകരിക്കുന്ന ഈ കഥാകാരന്‍ മലയാളകഥാസാഹിത്യത്തിന് അപചയം വന്നിട്ടില്ലെന്ന് തന്റെ രചനയിലൂടെ ഉദ്ഘോഷിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിലെ പൈശാചികസത്യങ്ങളെ കലാത്മകമായി ആലേഖനം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം അനുവാചകന്റെ ജീവിതാവബോധത്തെ തീക്ഷണതമമാക്കുന്നു.
+വിധിയുടെ അലംഘനീയാവസ്ഥയിലേക്കു കൈചൂണ്ടുകയാണ് വൊള്‍തേര്‍. ഈ യാദൃച്ഛികതയെ അല്ലെങ്കില്‍ വിധിയെ മനോഹരമായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഒരു ചെറുകഥയുണ്ട് മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പില്‍. അഷ്ടമൂര്‍ത്തിയുടെ &lsquo;ആര്‍ദ്ധവിരാമം&rsquo;. കഥയുടെ സംഗ്രഹം നൽകുക എന്ന കലാഹിംസയ്ക്ക് ഞാന്‍ മുതിരുന്നില്ല. മനുഷ്യമനസ്സിന്റെ പരിമിതികള്‍ സൂചിപ്പിച്ച് വിധിയെന്ന സാര്‍വലൗകികസത്യത്തെ സ്ഫുടീകരിക്കുന്ന ഈ കഥാകാരന്‍ മലയാളകഥാസാഹിത്യത്തിന് അപചയം വന്നിട്ടില്ലെന്ന് തന്റെ രചനയിലൂടെ ഉദ്ഘോഷിക്കുന്നു. പ്രപഞ്ചത്തിലെ പൈശാചികസത്യങ്ങളെ കലാത്മകമായി ആലേഖനം ചെയ്ത് അദ്ദേഹം അനുവാചകന്റെ ജീവിതാവബോധത്തെ തീക്ഷണതമമാക്കുന്നു.
 ==ചോദ്യം, ഉത്തരം==

@@ Line 38: / Line 38: @@
 ==നെറൂദ, ലോറന്‍സ്, അനിതാദേശായി==
-ശ്രീലങ്കയിലെ കൊളെമ്പോപ്പട്ടണത്തില്‍ 1943-ല്‍ ജനിച്ച Michael Ondaatje കാനഡയിലെ പ്രശസ്തനായ കവിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ &ldquo;Collected Works of Billy the Kid&rdquo; എന്ന കൃതി ഇംപ്രഷനിസ്റ്റിക് രചനയ്ക്ക് ഉദാഹരണമായി വിമിര്‍ശകര്‍ എടുത്തുകാണിക്കാറുണ്ട്. ബില്ലി ദി കിഡ് യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരമേരിക്കന്‍ കൊലപാതകിയാണ്. ദൈനംദിന ജീവിതസംഭവങ്ങള്‍ക്കും അസാധാരണസംഭവങ്ങൾക്കും ഇടയ്ക്കുള്ള അതിരുകളെ ഭാവനയിലൂടെ സംവീക്ഷണം ചെയ്യുന്ന ഈ കൃതി കനേഡിയന്‍ സാഹിത്യത്തിലെ ഒരു മാസ്റ്റര്‍പീസായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. പദ്യം, ഗദ്യം, ചിത്രങ്ങള്‍ ഇവ ഇടകലര്‍ത്തിയാണ് ഇതിന്റെ രചന. അനുഭവങ്ങളെ അതേപടി ആവിഷ്കരിക്കുകയല്ല അവയെ സാഹിത്യപരമായി ചിത്രീകരിക്കുയാണ് ഈ കവി.
+ശ്രീലങ്കയിലെ കൊളെമ്പോപ്പട്ടണത്തില്‍ 1943-ല്‍ ജനിച്ച Michael Ondaatje കാനഡയിലെ പ്രശസ്തനായ കവിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ &ldquo;Collected Works of Billy the Kid&rdquo; എന്ന കൃതി ഇംപ്രഷനിസ്റ്റിക് രചനയ്ക്ക് ഉദാഹരണമായി വിമര്‍ശകര്‍ എടുത്തുകാണിക്കാറുണ്ട്. ബില്ലി ദി കിഡ് യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരമേരിക്കന്‍ കൊലപാതകിയാണ്. ദൈനംദിന ജീവിതസംഭവങ്ങള്‍ക്കും അസാധാരണസംഭവങ്ങൾക്കും ഇടയ്ക്കുള്ള അതിരുകളെ ഭാവനയിലൂടെ സംവീക്ഷണം ചെയ്യുന്ന ഈ കൃതി കനേഡിയന്‍ സാഹിത്യത്തിലെ ഒരു മാസ്റ്റര്‍പീസായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. പദ്യം, ഗദ്യം, ചിത്രങ്ങള്‍ ഇവ ഇടകലര്‍ത്തിയാണ് ഇതിന്റെ രചന. അനുഭവങ്ങളെ അതേപടി ആവിഷ്കരിക്കുകയല്ല അവയെ സാഹിത്യപരമായി ചിത്രീകരിക്കുയാണ് ഈ കവി.
 പ്രശസ്തയായ നോവലെഴുത്തുകാരി അനിതാദേശായി അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് Independent ദിനപത്രത്തില്‍ (3-12-1989) എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. I had read and admired long ago, Michael Ondaatje&rsquo;s &lsquo;Running in the Family&rsquo; and this year caught up with &lsquo;In the Skin of a Lion&rsquo; and was shaken&hellip; It made me go back to his earlier work, &lsquo;Coming through Slaughter&rsquo; and &lsquo;The collected works of Billy Budd&rsquo;, convinced that this was stuff that would certainly survive. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുതിയ പുസ്തകം എനിക്കു കിട്ടിയില്ല. മറ്റു രണ്ടു പുസ്തകങ്ങളും വായിച്ചിട്ടുണ്ട്. കവിതയുടെ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കാന്‍ താഴെച്ചേര്‍ക്കുന്ന മൂന്നു വരികള്‍ മതിയാകും.
@@ Line 48: / Line 48: @@
 ::::::(The collected works of Billy and the Kid)
-ശ്രീലങ്കയുടെ മാന്ത്രികത്വം സ്പഷ്ടമാക്കുന്ന Running in the Family എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ പ്രശസ്തമായ രണ്ടു സാഹിത്യകാരന്മാരെക്കുറിച്ച് പരാമര്‍ശമുണ്ട്. (പരാമര്‍ശത്തിന് അര്‍ത്ഥം വേറെയാണ് സംസ്കൃതത്തില്‍). 1922-ലാണ് ഡി. എച്ച്. ലോറന്‍സ് സിലോണിലെ കാന്‍ഡിയില്‍ ആറാഴ്ച താമസിച്ചത്.
+ശ്രീലങ്കയുടെ മാന്ത്രികത്വം സ്പഷ്ടമാക്കുന്ന Running in the Family എന്ന പുസ്തകത്തില്‍ പ്രശസ്തരായ രണ്ടു സാഹിത്യകാരന്മാരെക്കുറിച്ച് പരാമര്‍ശമുണ്ട്. (പരാമര്‍ശത്തിന് അര്‍ത്ഥം വേറെയാണ് സംസ്കൃതത്തില്‍). 1922-ലാണ് ഡി. എച്ച്. ലോറന്‍സ് സിലോണിലെ കാന്‍ഡിയില്‍ ആറാഴ്ച താമസിച്ചത്.
-കാൻഡി തടാകത്തിനടുത്തു നടന്ന ലോറൻസ് പോക്കററില്‍നിന്നു വെള്ളിവാച്ചെടുത്തു സമയം നോക്കി. അത് നിന്നുപോയിരുന്നു. അദ്ദേഹം കോപാകുലനായി ചെയ്ന്‍ വലിച്ചുപൊട്ടിച്ച് വാച്ച് തടാകത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു. ഇനി കവി മൈക്കല്‍ ഒന്‍ഡാററ്ജേയുടെ വാക്യംതന്നെയാവട്ടെ: The silver timepiece floated down and joined more significant unrecovered treasure buried by Kandyan kings.
+കാൻഡി തടാകത്തിനടുത്തു നടന്ന ലോറൻസ് പോക്കറ്റില്‍നിന്നു വെള്ളിവാച്ചെടുത്തു സമയം നോക്കി. അത് നിന്നുപോയിരുന്നു. അദ്ദേഹം കോപാകുലനായി ചെയ്ന്‍ വലിച്ചുപൊട്ടിച്ച് വാച്ച് തടാകത്തിലേക്ക് എറിഞ്ഞു. ഇനി കവി മൈക്കല്‍ ഒന്‍ഡാററ്ജേയുടെ വാക്യംതന്നെയാവട്ടെ: The silver timepiece floated down and joined more significant unrecovered treasure buried by Kandyan kings.
-ബുള്ളര്‍ റോഡില്‍നിന്നു രണ്ടുനാഴിക അകലെയാണ് പാവ്‌ലോ നെറൂദ എന്ന മഹാകവി താമസിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹം പതിവായി ഡിന്നറിനെത്തി പാടുന്നത് മൈക്കലിന്റെ അമ്മായിയമ്മയ്ക്ക് ഓര്‍മ്മയുണ്ട്. സറീയലിസം ആവരണം ചെയ്ത ആ ഭൂവിഭാഗത്തില്‍ ഇരുന്നുകൊണ്ടാണ് നെറൂദ Residence on Earth എന്ന കാവ്യസമാഹാരം രചിച്ചത്. ഇതൊക്കെ അറിയുമ്പോള്‍ നമുക്കുണ്ടാകുന്ന ആഹ്ളാദം അസാധാരണമെന്നേ പറയാനാവൂ.
+ബുള്ളര്‍ റോഡില്‍നിന്നു രണ്ടുനാഴിക അകലെയാണ് പാവ്‌ലോ നെറൂദ എന്ന മഹാകവി താമസിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹം പതിവായി ഡിന്നറിനെത്തി പാടുന്നത് മൈക്കലിന്റെ അമ്മായിയമ്മയ്ക്ക് ഓര്‍മ്മയുണ്ട്. സറീയലിസം ആവരണം ചെയ്ത ആ ഭൂവിഭാഗത്തില്‍ ഇരുന്നുകൊണ്ടാണ് നെറൂദ Residence on Earth എന്ന കാവ്യസമാഹാരം രചിച്ചത്. ഇതൊക്കെ അറിയുമ്പോള്‍ നമുക്കുണ്ടാകുന്ന ആഹ്ലാദം അസാധാരണമെന്നേ പറയാനാവൂ.
 ==ഇതാണ് വിധി==

@@ Line 20: / Line 20: @@
 /1989 12 31
 -->
-ലണ്ടനില്‍നിന്നും പ്രസാധനം ചെയ്യുന്ന &lsquo;ദ് ഇക്കോണമിസ്റ്റ്&rsquo; എന്ന വാരികയില്‍ (ഒക്ടോബര്‍ 28, 1989) &lsquo;മഹാത്മാവിന്റെ പാപങ്ങള്‍&rsquo; എന്ന ലേഖനം വായിച്ച നാളുതൊട്ട് എനിക്ക് അസ്വസ്ഥതയാണ്. ഞാന്‍ ഏററവും സ്നേഹിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മഹാത്മാഗാന്ധിയെ നിന്ദിക്കുന്നതാണ് ആ രചന. എന്റെ ചെറുപ്പകാലത്ത് എന്റെ ബന്ധുക്കളെ ചീത്ത വിളിച്ചവരോട് ഞാന്‍ എതിര്‍ത്തത് ഒരക്ഷരംപോലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്നാള്‍ ഗാന്ധിജിയെ കുററം പറഞ്ഞവരെ ഞാന്‍ വെറുതെ വിട്ടിട്ടില്ല. പ്രായംകൂടിയ ഇക്കാലത്ത് സംഘട്ടനത്തിന് ചെല്ലുകില്ല ഞാന്‍. എങ്കിലും ഗാന്ധിജിയെ കുററപ്പെടുത്തുന്നവന് എനിക്കു മാപ്പുനല്കാവാനില്ല. ഇക്കാരണത്താലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ആക്ഷേപിക്കുന്ന ആ ലേഖനം എനിക്ക് അസ്വസ്ഥത ഉളവാക്കിയത്.
+ലണ്ടനില്‍നിന്നും പ്രസാധനം ചെയ്യുന്ന &lsquo;ദ് ഇക്കോണമിസ്റ്റ്&rsquo; എന്ന വാരികയില്‍ (ഒക്ടോബര്‍ 28, 1989) &lsquo;മഹാത്മാവിന്റെ പാപങ്ങള്‍&rsquo; എന്ന ലേഖനം വായിച്ച നാളുതൊട്ട് എനിക്ക് അസ്വസ്ഥതയാണ്. ഞാന്‍ ഏറ്റവും സ്നേഹിക്കുകയും ബഹുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന മഹാത്മാഗാന്ധിയെ നിന്ദിക്കുന്നതാണ് ആ രചന. എന്റെ ചെറുപ്പകാലത്ത് എന്റെ ബന്ധുക്കളെ ചീത്ത വിളിച്ചവരോട് ഞാന്‍ എതിര്‍ത്ത് ഒരക്ഷരംപോലും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്നാള്‍ ഗാന്ധിജിയെ കുറ്റം പറഞ്ഞവരെ ഞാന്‍ വെറുതെ വിട്ടിട്ടില്ല. പ്രായംകൂടിയ ഇക്കാലത്ത് സംഘട്ടനത്തിന് ചെല്ലുകില്ല ഞാന്‍. എങ്കിലും ഗാന്ധിജിയെ കറ്റപ്പെടുത്തുന്നവന് എനിക്കു മാപ്പുനൽകുവാനില്ല. ഇക്കാരണത്താലാണ് അദ്ദേഹത്തെ ആക്ഷേപിക്കുന്ന ആ ലേഖനം എനിക്ക് അസ്വസ്ഥത ഉളവാക്കിയത്.
--ല്‍ പ്രസാധനം ചെയ്ത Colonialism Tradition and Reform (by Bikhu Parekh) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ സ്വാഭാവമെടുത്തു കാണിക്കുന്ന ആ ലേഖനത്തില്‍ ബ്രിട്ടനിലെ പ്രപണ്ഡരായ ഗാന്ധിഭക്തന്മാര്‍ ഈ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിനെ കൊല്ലുമെന്നു ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ ഭീഷണിപ്രസ്താവത്തില്‍ അത്രകണ്ടു വിശ്വസിക്കാതെ ഞാന്‍ ലേഖനം തുടര്‍ന്നു വായിച്ചു. പരേഖിന്റെ പുസ്തകത്തില്‍ ഗാന്ധിജി തന്റെ &lsquo;ലൈംഗിക നിയന്ത്രണം&rsquo; പരിശോധിക്കാനായി പരിപൂര്‍ണ്ണനഗ്നനായി സ്ത്രീകളോടൊരുമിച്ച് കിടന്നുറങ്ങിയിരുന്നുവെന്നും അവരില്‍ രണ്ടുപേര്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടു ഭാഗിനേയികളായിരുന്നുവെന്നും എഴുതിയിട്ടുള്ളതാണത്രേ ബ്രിട്ടനിലെ ഗാന്ധിഭക്തരുടെ കോപം ജ്വലിപ്പിച്ചുവിട്ടത്. പണ്ടത്തെ ക്രൈസ്തവ പുരോഹിതന്മാര്‍ ഇതുപോലെ പ്രവര്‍ത്തിച്ചതായി ഗിബണ്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുവെന്നും ഇക്കോണമിസ്റ്റ് ലേഖകന്‍ പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ നിഷ്പക്ഷതയുടെ നാട്യത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം ഒററയടിക്കു ഗാന്ധിജിയെ വീഴ്ത്തുന്നു. More than anything, the hullabaloo suggests that every new generation of Indians has to discover afresh that &ldquo;the father of the nation&rdquo;, like many of those self-consciously striving for sainthood, could be both cranky and selfish. ഇതാണ് ലേഖനത്തിലെ ഒടുവിലത്തെ വാക്യം. ഈ വാക്യത്തില്‍ എന്തെല്ലാം ലേഖകന്‍ ഒതുക്കിയിരിക്കുന്നുവെന്നു നോക്കുക. ഇതാകെ ഹലബലുവാണ്  &mdash;  കോലാഹലമാണ്  &mdash;  രാഷ്ട്രപിതാവെന്നു വിളിക്കുന്നത് കള്ളമാണ്, (തലകീഴാക്കിയ കോമയിട്ടാണ് ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.) ഗാന്ധിജിയുടേത് മററുള്ളവര്‍ ശ്രദ്ധിക്കത്തക്കവിധത്തില്‍ പുണ്യവാളനാകാനുള്ള യത്നമാണ്. അദ്ദേഹം &lsquo;പിരിവെട്ടു&rsquo;കാരനാണ് (cranky) സ്വാര്‍ത്ഥനാണ് &mdash; അങ്ങനെ പലതും. ക്ഷമ നശിച്ച് ഞാന്‍ പരേഖിന്റെ പുസ്തകത്തിനു വേണ്ടി കാത്തിരുന്നു. കിട്ടി. വായിച്ചു. അത് പ്രൌഢവും ഉജ്ജ്വലവും ആണെന്നു മാത്രമല്ല ഇക്കോണമിസ്റ്റ് ലേഖകന്‍ എഴുതിയ രീതിയിലല്ല പരേഖ് വസ്തുതകള്‍‌ വിശദീകരിച്ചതെന്നു ഞാന്‍ ഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു.
+-ല്‍ പ്രസാധനം ചെയ്ത Colonialism Tradition and Reform (by Bikhu Parekh) എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ സ്വാഭാവമെടുത്തു കാണിക്കുന്ന ആ ലേഖനത്തില്‍ ബ്രിട്ടനിലെ പ്രപണ്ഡരായ ഗാന്ധിഭക്തന്മാര്‍ ഈ ഗ്രന്ഥകര്‍ത്താവിനെ കൊല്ലുമെന്നു ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ ഭീഷണിപ്രസ്താവത്തില്‍ അത്രകണ്ടു വിശ്വസിക്കാതെ ഞാന്‍ ലേഖനം തുടര്‍ന്നു വായിച്ചു. പരേഖിന്റെ പുസ്തകത്തില്‍ ഗാന്ധിജി തന്റെ &lsquo;ലൈംഗിക നിയന്ത്രണം&rsquo; പരിശോധിക്കാനായി പരിപൂര്‍ണ്ണനഗ്നനായി സ്ത്രീകളോടൊരുമിച്ച് കിടന്നുറങ്ങിയിരുന്നുവെന്നും അവരില്‍ രണ്ടുപേര്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടു ഭാഗിനേയികളായിരുന്നുവെന്നും എഴുതിയിട്ടുള്ളതാണത്രേ ബ്രിട്ടനിലെ ഗാന്ധിഭക്തരുടെ കോപം ജ്വലിപ്പിച്ചുവിട്ടത്. പണ്ടത്തെ ക്രൈസ്തവ പുരോഹിതന്മാര്‍ ഇതുപോലെ പ്രവര്‍ത്തിച്ചതായി ഗിബണ്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുവെന്നും ഇക്കോണമിസ്റ്റ് ലേഖകന്‍ പറയുന്നു. ഇങ്ങനെ നിഷ്പക്ഷതയുടെ നാട്യത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം ഒറ്റയടിക്കു ഗാന്ധിജിയെ വീഴ്ത്തുന്നു. More than anything, the hullabaloo suggests that every new generation of Indians has to discover afresh that &ldquo;the father of the nation&rdquo;, like many of those self-consciously striving for sainthood, could be both cranky and selfish. ഇതാണ് ലേഖനത്തിലെ ഒടുവിലത്തെ വാക്യം. ഈ വാക്യത്തില്‍ എന്തെല്ലാം ലേഖകന്‍ ഒതുക്കിയിരിക്കുന്നുവെന്നു നോക്കുക. ഇതാകെ ഹലബലുവാണ്  &mdash;  കോലാഹലമാണ്  &mdash;  രാഷ്ട്രപിതാവെന്നു വിളിക്കുന്നത് കള്ളമാണ്, (തലകീഴാക്കിയ കോമയിട്ടാണ് ഇതു സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.) ഗാന്ധിജിയുടേത് മറ്റുള്ളവര്‍ ശ്രദ്ധിക്കത്തക്കവിധത്തില്‍ പുണ്യവാളനാകാനുള്ള യത്നമാണ്. അദ്ദേഹം &lsquo;പിരിവെട്ടു&rsquo;കാരനാണ് (cranky) സ്വാര്‍ത്ഥനാണ് &mdash; അങ്ങനെ പലതും. ക്ഷമ നശിച്ച് ഞാന്‍ പരേഖിന്റെ പുസ്തകത്തിനു വേണ്ടി കാത്തിരുന്നു. കിട്ടി. വായിച്ചു. അത് പ്രൌഢവും ഉജ്ജ്വലവും ആണെന്നു മാത്രമല്ല ഇക്കോണമിസ്റ്റ് ലേഖകന്‍ എഴുതിയ രീതിയിലല്ല പരേഖ് വസ്തുതകള്‍‌ വിശദീകരിച്ചതെന്നു ഞാന്‍ ഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു.
 {{Quote box
@@ Line 32: / Line 32: @@
   |quoted = true
   |quote =       വഴിയില്‍ കിടക്കുന്ന തേങ്ങയെടുത്തു ഗണപതിക്കുവേണ്ടി അടച്ചിട്ട്, തേങ്ങ സ്വന്തമല്ലെന്നു കണ്ട് മിണ്ടാതെ പോകുന്നവരെ ശകാരിക്കുന്നതു മാന്യതയുടെ ലക്ഷണമല്ല.}}
-ഭാരതത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കണമെങ്കില്‍ താന്‍ ശുദ്ധചൈതന്യമായി അല്ലെങ്കില്‍ സമ്പൂര്‍ണ്ണമനുഷ്യനായി മാറണമെന്നു ഗാന്ധിജി കരുതി. ഇതിനു വേണ്ടി ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടയ്ക്കണം; വിശേഷിച്ചും ലൈംഗികതയെ. ശക്തിയെ [power എന്ന അര്‍ത്ഥത്തിലല്ല, ശിവനും ശക്തിയും എന്ന സങ്കല്പത്തിലെ ശക്തി] കണ്ടെത്താന്‍ യത്നിച്ച മഹാത്മാഗാന്ധി. അതിനെ തന്റെ രാഷ്ട്രവ്യവഹാരസിദ്ധാന്തത്തോട് അദ്ദേഹം കൂട്ടിയിണക്കി. പരിപൂര്‍ണ്ണമായ അക്രമരാഹിത്യത്തില്‍ അക്രമത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ള ലൈംഗികവികാരത്തനു സ്ഥാനമില്ല. അതിനെ അടക്കാനാണ് ഗാന്ധിജി &lsquo;പരീക്ഷണ&rsquo;ത്തില്‍  ഏര്‍പ്പെട്ടത്. ആ പരീക്ഷണത്തില്‍ വിജയം പ്രാപിച്ചാല്‍ താന്‍ ബ്രഹ്മചാരിയാകും. അങ്ങനെയുള്ള ബ്രഹ്മചാരികള്‍ക്കേ ഇന്ത്യയെ പരിവര്‍ത്തനത്തിലേക്കു നയിക്കാനാവു എന്നു ഗാന്ധിജി വിശ്വസിച്ചു. &lsquo;പരീക്ഷണം&rsquo; മനുഗന്ധിയോടും മററു ചില സ്ത്രീകളോടും ഒരുമിച്ചു നഗ്നനായി കിടക്കുക എന്നതായിരുന്നു. ആ നിശ്ചയത്തില്‍ എതിര്‍പ്പുകളുണ്ടായി. സര്‍ദാര്‍ പട്ടേല്‍ ഗാന്ധിജിയോടു സംസാരിക്കാതെയായി. വിനോബ പ്രതിഷേധിച്ച് കത്തെഴുതി. ഗാന്ധിജിയുടെ മകന്‍ ദേവദാസ് വികാരാജ്ജ്വലമായ കത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് അയച്ചു. പണ്ഡിററ് നെഹ്റു അസ്വസ്ഥനായി. എങ്കിലും ഗാന്ധിജി കുലുങ്ങിയില്ല. നഗ്നനായി നഗ്നകളായ സ്ത്രീകളോടുരുമിച്ചു കിടന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ വിശുദ്ധി തെളിയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിനോ കൂടെകിടന്നവര്‍ക്കോ ലൈംഗികവികാരം ഉണ്ടായില്ല. ഫ്രായിററിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ഈ ശയനത്തെ ചിലര്‍ വ്യാഖ്യാനിച്ചപ്പോള്‍ തനിക്ക് ആ മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനെക്കുറിച്ച് ഒന്നുമറിഞ്ഞുകൂടെന്നാണ് ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞത്. അബോധമനസ്സിലെ കാമനയാണ് സഹശയനത്തിനു ഹേതുവെന്ന് ഫ്രായിററ് പറയും. ഫ്രായിററ് ആരെന്നറിയാതെ ഗാന്ധിജി പ്രസ്താവിച്ചത് ആ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ തന്റെ അബോധമനസ്സിനെ വിശുദ്ധമാക്കിയെന്നാണ്. പരേഖിന്റെ ഗ്രന്ഥം ഗാന്ധിജിയുടെ പുണ്യപുരുഷത്വത്തെ അത്യുക്തിയോ ന്യൂനോക്തിയോ ഇല്ലാതെ സ്പഷ്ടമാക്കിത്തരുന്നു. ഇക്കോണമിസ്റ്റ് ലേഖകന് ഗ്രന്ഥം മനസ്സിലായില്ല എന്നു മാത്രമേ പറയാനുള്ളു. ഈ പുസ്തകം മഹാവ്യക്തിയായ ഗാന്ധിജിയെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ &ldquo;തനിസ്സ്വരൂപ&rdquo;ത്തില്‍ പ്രത്യക്ഷനാക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്. ഭാരതത്തിന്റെ വിശിഷ്ടമായ ദര്‍ശനത്തെയും (philosophy) ഇതാവിഷ്കരിക്കുന്നു. ഈ കാലയളവിലെ സുപ്രധാനമായ ഗന്ഥമായി ഞാനിതിനെ കാണുന്നു. വീണ്ടും വീണ്ടും വായിക്കാനായി ഞാനിതു സൂക്ഷിച്ചു വയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
+ഭാരതത്തെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കണമെങ്കില്‍ താന്‍ ശുദ്ധചൈതന്യമായി അല്ലെങ്കില്‍ സമ്പൂര്‍ണ്ണമനുഷ്യനായി മാറണമെന്നു ഗാന്ധിജി കരുതി. ഇതിനു വേണ്ടി ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അടയ്ക്കണം; വിശേഷിച്ചും ലൈംഗികതയെ. ശക്തിയെ [power എന്ന അര്‍ത്ഥത്തിലല്ല, ശിവനും ശക്തിയും എന്ന സങ്കല്പത്തിലെ ശക്തി] കണ്ടെത്താന്‍ യത്നിച്ച മഹാത്മാഗാന്ധി. അതിനെ തന്റെ രാഷ്ട്രവ്യവഹാരസിദ്ധാന്തത്തോട് അദ്ദേഹം കൂട്ടിയിണക്കി. പരിപൂര്‍ണ്ണമായ അക്രമരാഹിത്യത്തില്‍ അക്രമത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ള ലൈംഗികവികാരത്തനു സ്ഥാനമില്ല. അതിനെ അടക്കാനാണ് ഗാന്ധിജി &lsquo;പരീക്ഷണ&rsquo;ത്തില്‍  ഏര്‍പ്പെട്ടത്. ആ പരീക്ഷണത്തില്‍ വിജയം പ്രാപിച്ചാല്‍ താന്‍ ബ്രഹ്മചാരിയാകും. അങ്ങനെയുള്ള ബ്രഹ്മചാരികള്‍ക്കേ ഇന്ത്യയെ പരിവര്‍ത്തനത്തിലേക്കു നയിക്കാനാവു എന്നു ഗാന്ധിജി വിശ്വസിച്ചു. &lsquo;പരീക്ഷണം&rsquo; മനുഗന്ധിയോടും മറ്റു ചില സ്ത്രീകളോടും ഒരുമിച്ചു നഗ്നനായി കിടക്കുക എന്നതായിരുന്നു. ആ നിശ്ചയത്തില്‍ എതിര്‍പ്പുകളുണ്ടായി. സര്‍ദാര്‍ പട്ടേല്‍ ഗാന്ധിജിയോടു സംസാരിക്കാതെയായി. വിനോബ പ്രതിഷേധിച്ച് കത്തെഴുതി. ഗാന്ധിജിയുടെ മകന്‍ ദേവദാസ് വികാരാജ്ജ്വലമായ കത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് അയച്ചു. പണ്ഡിറ്റ് നെഹ്റു അസ്വസ്ഥനായി. എങ്കിലും ഗാന്ധിജി കുലുങ്ങിയില്ല. നഗ്നനായി നഗ്നകളായ സ്ത്രീകളോടുരുമിച്ചു കിടന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ വിശുദ്ധി തെളിയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിനോ കൂടെകിടന്നവര്‍ക്കോ ലൈംഗികവികാരം ഉണ്ടായില്ല. ഫ്രായിറ്റിന്റെ സിദ്ധാന്തങ്ങള്‍ കൊണ്ട് ഈ ശയനത്തെ ചിലര്‍ വ്യാഖ്യാനിച്ചപ്പോള്‍ തനിക്ക് ആ മനഃശാസ്ത്രജ്ഞനെക്കുറിച്ച് ഒന്നുമറിഞ്ഞുകൂടെന്നാണ് ഗാന്ധിജി പറഞ്ഞത്. അബോധമനസ്സിലെ കാമനയാണ് സഹശയനത്തിനു ഹേതുവെന്ന് ഫ്രായിറ്റ് പറയും. ഫ്രായിറ്റ് ആരെന്നറിയാതെ ഗാന്ധിജി പ്രസ്താവിച്ചത് ആ പ്രവൃത്തിയിലൂടെ തന്റെ അബോധമനസ്സിനെ വിശുദ്ധമാക്കിയെന്നാണ്. പരേഖിന്റെ ഗ്രന്ഥം ഗാന്ധിജിയുടെ പുണ്യപുരുഷത്വത്തെ അത്യുക്തിയോ ന്യൂനോക്തിയോ ഇല്ലാതെ സ്പഷ്ടമാക്കിത്തരുന്നു. ഇക്കോണമിസ്റ്റ് ലേഖകന് ഗ്രന്ഥം മനസ്സിലായില്ല എന്നു മാത്രമേ പറയാനുള്ളു. ഈ പുസ്തകം മഹാവ്യക്തിയായ ഗാന്ധിജിയെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ &ldquo;തനിസ്സ്വരൂപ&rdquo;ത്തില്‍ പ്രത്യക്ഷനാക്കുക മാത്രമല്ല ചെയ്യുന്നത്. ഭാരതത്തിന്റെ വിശിഷ്ടമായ ദര്‍ശനത്തെയും (philosophy) ഇതാവിഷ്കരിക്കുന്നു. ഈ കാലയളവിലെ സുപ്രധാനമായ ഗന്ഥമായി ഞാനിതിനെ കാണുന്നു. വീണ്ടും വീണ്ടും വായിക്കാനായി ഞാനിതു സൂക്ഷിച്ചു വയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
 [Sage Publications, New Delhi. Pages 88. Rs. 85.00, Author: Bhikhu Parekh, Professor of Political Theory at the University of Hull].